Günlük hayatın matematiği: palmiye yaprağı, Türk kahvesi, avize

Günlük hayatın içinde matematiği görmek için büyük bir şeye gerek yok: bir palmiye yaprağı, bir fincan kahve, bir avize yeter. Instagram’da paylaştığımız “matematiği” çizimlerini burada kodla yeniden çizdik. Her çizim ekrana geldiğinde adım adım oynar; Yeniden oynat ile tekrar izleyebilirsiniz.

Palmiye yaprağının matematiği

• Orta damar eğri. Yaprağın omurgası yaklaşık olarak bir parabol: $x = ay^2 + by + c$.
• Yaprakçıklar paralel. Bir yandaki yaprakçıklar birbirinin kaydırılmış hâli; yani eksen boyunca öteleme.
• İki yan, bir ayna. Orta damara göre iki yan birbirinin yansıması gibi: $\theta_1 \approx \theta_2 \approx 50^\circ$ (yaklaşık, doğada kusursuz değil).

Türk kahvesinin matematiği

• Çemberler. Fincan, tabak ve kahvenin yüzeyi aynı merkezden çizilen çemberler; hepsi bir merkez ve bir yarıçapla anlatılır.
• İki kare, bir yıldız. Birbirine göre $45^\circ$ döndürülmüş iki kare üst üste gelince sekiz köşeli yıldız ortaya çıkar.
• Dönme simetrisi. Bu şekli $360^\circ / 8 = 45^\circ$ çevirdiğinizde kendisinin üzerine biner. Buna 8. dereceden dönme simetrisi denir.

Avizenin matematiği

• Dönme ekseni. Avize, dikey bir eksen etrafında dönse aynı görünür.
• Paralel çemberler. Yatay halkalar aslında çember; perspektifte elips gibi görünürler.
• Kesik koni. Gövdenin dış hattı, ucu kesilmiş bir koninin yan çizgilerini izler.
• Damla. Her kristal, bir çember yayı ile ona çizilen iki teğetten oluşur.
• Benzerlik. Uzaktaki avizeler aynı şekle sahip ama daha küçük: $h_1 > h_2 > h_3$.

Bir dahaki sefere bir yaprağa, bir fincana ya da tavandaki bir avizeye bakınca bu çizgileri arayın. Bulduklarınızı Instagram’da bizimle paylaşın.